naar Bio-Ron op facebook
  • Home
  • Producten
  • Bodembeheer en weidebeheer
  • Zelf compost maken

Zelf compost maken

mesthoop2015 is uitgeroepen tot het jaar van de bodem, wellicht een mooi moment zelf compost te gaan maken van onze paardenmest ?

Waar wij dieren houden ontstaat tenslotte mest.

Bij paarden wordt deze mest vaak afgevoerd waarna er van elders weer (twijfelachtige) mest moet worden aangevoerd om de groei in het gras te houden.


Dit is alles behalve economisch en eigenlijk een gemiste kans, want de paardenmest is namelijk 1 van de beste producten om compost van te maken. Het heeft vrijwel ideale C/N verhouding ( koolstof / stikstof ) en samen met een deel stalstrooisel, slecht ruwvoer en allerlei ander organisch materiaal   kun je er een waardevolle compost van maken waar iedere bodem blij van wordt.

 

Het maken van goede compost is eenvoudig en ook leuk om te doen.

Je kunt er zelfs groenten op gaan kweken zoals pompoenen, courgette, meloenen, tomaten, komkommers, kortom alle planten die van een rijke bemesting houden, een fraai gezicht en nog lekker ook.


De basis principes berusten op een juiste verhouding zogenoemde groene materialen ( N ) en bruine materialen ( C ), respectievelijk snel en langzaam verterend materiaal genoemd.

Gebruik je 2/3 groen en 1/3 deel bruin materiaal dan krijg je een meer stikstof rijke compost die de groei versnelt, gebruik je meer bruin dan groen dan verbeterd dit met name de bodem structuur.

Voor de meeste paardenweiden heeft structuur verbetering 1 e prioriteit omdat ze meestal overbelast zijn geweest en de bodemstructuur veel te wensen over laat, van daaruit ontstaat op termijn vanzelf ook weer meer groei maar dan een rustige ( normale ) manier.

Waardoor de planten ook een meer evenwichtige opbouw qua voedingsstoffen zullen hebben tov het kunstmatig opjagen van planten op een bodem die structuur mist.

Bruin compost materiaal is bijvoorbeeld het meeste stalstrooisel, oud / natgeregend / gemorst hooi en stro, gedroogde planten, bladeren en takken.

Groen compost materiaal is bemest stalstrooisel, alle soorten mest, verse planten, maaisel, gft, keuken resten, thee en koffie prut e.d. 


Niet te nat en niet te droog en de doorlaatbaarheid voor zuurstof maken het composteer proces compleet.

Ons advies is dus 2/3 bruin en 1/3 deel groen materiaal te verwerken, maar je hoeft alles nu ook weer niet op een weegschaal te leggen om een exacte verhouding te krijgen.

Over het algemeen hebben we te veel dieren en te weinig land en is het bruine materiaal nog wel eens een probleem, wees creatief en als je 1/2 om 1/2 haalt is het ook al goed.

Globaal breng je jaarlijks tussen 5 en 10 kubieke meter ( 1 kubieke meter = 1 x 1 x 1 mtr ) aan compost op 1 hectare weidegrond, een beetje afhankelijk van de grondsoort en behoefte.

Met te veel paarden en te weinig land betekent dit soms toch een deel van de mest te moeten afvoeren of, al dan niet in het kader van het jaar van de bodem, meer compost produceren dan je zelf nodig hebt en dit aanbieden aan geïnteresseerden zoals boeren, tuinders, tuin verenigingen, particulieren etc.

Zij zullen er blij mee zijn en hun bodems ook.

 

Foto reportage zelf compost maken

In de volgende reeks foto’ s zie je hoe je bij het mest scheppen tegelijk een juiste  opbouw van de composthoop maakt, deze principes werken in het groot en in het klein.

Om het composteer proces positief te ondersteunen gebruiken we lava en micro-organismen: multitask.
Per m3 20 kg lava ertussen strooien en 2 a 3 x per week multi-task 100 ml op 10 ltr water over de hoop verdelen.


Stel je voor dat je supercompost wilt maken, vol met levenskracht voor de bodem, volg hierbij je gevoel en experimenteer gerust met verschillende materialen, als je de basis principes aanhoudt kan het niet misgaan.

Vanuit de biologisch dynamische landbouw gaat men er van uit dat het uitmaakt met welke intentie je compost produceert, zie de mest niet als iets wat vies is maar als iets positiefs om jouw bodem blij te maken.

Je kunt b.v. verbeten zwoegen, mest ruimen vervelend werk vinden, de mesthoop iets wat stinkt vinden en ongedierte aantrekt en daarom liefst snel uit het zicht verdwijnt.

Maar je kunt ook bedenken dat je hier waardevol materiaal verwerkt om je bodem en voedselkwaliteit voor je dieren te optimaliseren.
Vliegen houden overigens helemaal niet van een goede composthoop ;-) 




c3

Hier is te zien dat er bijna niets overblijft van het oorspronkelijke materiaal en het eindproduct een mooie zwart, bruine compost is geworden die de bodem en de planten goed kunnen opnemen.
Schep niet alles weg maar laat het laagje liggen waar de takken in zitten die je er onder gelegd hebt, leg daarop weer een nieuwe onderlaag van takken aan te leggen waarop je de volgende nieuwe composthoop opbouwt, zo krijgt deze een snelle start. 

 

Opzetten van een goede compost hoop




compost_01

Op deze foto hebben we wat materiaal uit de Eco-Stal gehaald en dit over de bodem en opstaande lange zijde van de kruiwagen verdeeld.

De “natte plek” uit de eco-stal is hier prima voor te gebruiken, maar ook beschimmeld hooi of stro of ander bruin materiaal kun je hiervoor gebruiken.





compost_04

Hier zie je hoe de mest vervolgens op deze laag gelegd wordt.

Ook eikenblad zie je zitten, waarvan gezegd wordt dat je hier geen goede compost van kunt maken want het verzuurd.

Dit klopt, dwz als je alleen of erg veel eikenblad gebruikt en verder geen gesteentemeel e.d.hier er aan toevoegt.

Werkelijk alle organische materialen zijn geschikt om goede compost mee te maken, hoe diverser het materiaal hoe beter.

Heb je toch veel blad en wi je dit verwerken strooi er dan gewoon geconcentreerder wat lava, gesteente meel of zeeschelpenkalk overheen, dit compenseert weer het zure aspect. 
Je kunt ook elders een pure bladcompost hiervan maken die vervolgens weer stapsgewijs in de mestcompost wordt verwerkt.

Op (bos) percelen waar jaarlijks veel bladeren vallen is het zinvol deze bladeren zoveel mogelijk te verzamelen en niet op de weide te laten liggen, veel blad verzuurt de bodem waardoor de groei minder wordt en bepaalde mineralen niet meer goed opgenomen kunnen worden door de plant. Deze stukken ook wat ruimer van compost voorzien gaat de verzuring tegen.

 


compost_05

Vervolgens klap je het vrije materiaal over de mest en ga je verder met mest scheppen.

Zo ontstaat er een sandwich / lasagne model van groen en bruin material.






compost_06

Kom je nog wat ander materiaal tegen, gewoon erbij doen. 

Diversiteit en van alles beperkte hoeveelheden is de sleutel tot goede compost.

Iedere plant bevat een unieke combinatie van micro-organismen die tegen de tijd dat de compost rijp is een krachtige micro-organismen symbiose hebben gevormd waar iedere bodem blij van wordt.







compost_07

Hierop leggen we de volgende partij mest.

Zoals je ziet zijn de mestballen al uit elkaar gehaald door de vogels.

Dit is een bijkomend voordeel wanneer je hele granen voert.

Je krijgt door een betere verdeling in de hoop een betere omzetting van de mest en daarmee meer kans op het vernietigen van de wormeitjes.

In een goed composteeproces worden ziektekiemen vernietigd en ook eitjes van parasieten verteerd, ze bestaan tenslotte voornamelijk uit eiwit wat welkom voedsel is voor de micro-organismen en andere kleine diertjes die in de compost leven.



compost_08

Op deze foto zie je ook wat graspollen met nog wat aarde eraan vast, ook dit zal het composteerproces positief ondersteunen, meng er ook gerust wat oude compost bij die je over hebt.






compost_09

Vervolgens wordt de volle kruiwagen in 1x op de hoop gebracht.








compost_10

Hier zie je het voordeel van dit stukje aandacht, de opbouw begint al in de kruiwagen.

Je kunt natuurlijk ook gewoon alleen mest scheppen en zorgen dat je voldoende bruin materiaal bij de composthoop hebt liggen om er ter plekke laagjes van te maken.

Zelf vindt ik de eerste optie prettig omdat ik daarmee het gewicht van de kruiwagen wat beperk, wat het over zwaar begaanbaar terrein een stuk prettiger maakt.

 

Maak bijvoorbeeld meerdere langgerekte hopen.

Bij de opbouw kun je houten palen plaatsen die je er later, als de hoop zich gezet heeft, er weer uithaalt, dit voorkomt een te hoge temperatuur en zorgt voor voldoende toevoer van zuurstof in het centrum van de hoop.

Een composthoop welke op deze manier is opgezet en micro-organismen en lava zijn toegevoegd hoeft niet omgezet te worden als je de hoop niet hoger dan 1,5 meter maakt.

In de zomer verwerk je in 3 maanden tijd de mest tot goede compost, in de winter gaan deze processen wat trager en verdubbelt de composteer tijd ongeveer.



compost_11

Om ervoor te zorgen dat de compost aan alle kanten voldoende zuurstof krijgt leggen er steeds takken onder de nieuwe composthoop.

Na een aantal keren zo op dezelfde plaats te composteren ontstaat er een luchtig bed van dikkere takken die (nog ) niet verteerd zijn met daartussen luchtig gecomposteerd materiaal wat de nieuwe hoop weer een super goede start geeft.

Deze takken hebben uiteraard eerst als voeding gediend voor de dieren. Ze aten de bast, kleine takjes, blaadjes, knopjes met smaak.






c1


Voldoende zuurstof toevoer is essentieel, niet te nat maar ook weer niet te droog, dek de hoop af bij extreme neerslag en sproei bij langere perioden van droogte.

Ik heb hier de palen in de gaten laten zitten om ze regelmatig eens rond te kraaien om de schoorsteen te verbreden.

Je kunt ook de palen er uit halen en zo nu en dan bij instortingsgevaar van de schoorsteen met een paal de doorgang weer vrij maken.

 

Ik gebruik daarbij een redelijk zware houten paal met scherpe punt die ik boven mijn hoofd hef om vervolgens samen met de zwaartekracht de hoop schuin mee te doorboren om de schoorstenen aan te leggen die het centrum van de hoop van zuurstof voorzien.  

Composteren is een aëroob proces wat wil zeggen een omzettingsproces wat in een omgeving plaatsvindt met zuurstof.

Een nieuwe trent is bodem bokashi maken wat in tegenstelling tot composteren juist een anaëroob proces is, wat wil zeggen een omzettingsproces wat onder afsluiten van zuurstof plaatsvindt.

Met name in de land en tuinbouw is hier interesse in omdat na dit omzettingsproces sneller gaat en hetzelfde volume overblijft aan organisch materiaal.

Maar beide eindproducten hebben vrijwel dezelfde positieve invloed als het gaat om het bevorderen van de bodemgezondheid.  

Bodem bokashi maken zie : http://bio-ron.com/producten/bodembeheer-weidebeheer/bokashi bodemverbeteraar.html

c2






compost_02

Op deze foto zien we voor een hoop die al helemaal tot compost omgevormd is, daarachter de verse hoop.

Zodra de omstandigheden gunstig zijn, enigszins vochtig weer, kan compost op het land gebracht wordt, behalve in hartje winter als het vriest kan dit bijna het hele jaar gedaan worden.






compost_03

Nogmaals het verschil in volume wat we in slechts enkele maanden kunnen bereiken als we de processen positief ondersteunen. 
De hoop rechts is vers links is minstens 50 % in volume afgenomen.

Goede compost kan gedurende het hele jaar op het land gebracht worden zolang er activiteit in de bodem is.


Het gras zal ook niet verbranden en de dieren hoeven niet van het land.



c4



mesthoop2

Als we op deze manier composteren, wegblijven van slootkanten en buren, is het vrijwel overal toegestaan kleinschalig te composteren.

Maak er ook groenten tuintjes van.

Geen milieu-inspecteur, buurman of vrouw die dan nog moeilijk kan doen lijkt mij.

 

2015 is tenslotte het jaar van de bodem ;-)

Succes!